Cách tập trung khi học bài: 9 cách không bị xao nhãng, kể cả khi đang lười
Viết bởi Đội ngũ Flath · 9 phút đọc
Đăng ngày 18/11/2026
Ngồi vào bàn được năm phút thì cầm điện thoại, đọc một trang sách mà đầu óc ở đâu đâu. Nếu bạn đang tìm cách tập trung khi học bài, tin tốt là mất tập trung hiếm khi do bạn "kém", mà thường do môi trường và cách bắt đầu buổi học. Cả hai đều sửa được.
Trả lời nhanh: để tập trung khi học, hãy (1) để điện thoại ở phòng khác, (2) viết ra một việc thật cụ thể cho buổi học, (3) bấm giờ 25 phút và chỉ làm đúng việc đó, (4) nghỉ 5 phút rồi lặp lại. Nếu vẫn khó, học cùng một người khác, trực tiếp hoặc online.
Vì sao học bài lại khó tập trung đến vậy?
- Điện thoại ở ngay cạnh. Một nghiên cứu của Ward và cộng sự (2017) cho thấy chỉ riêng việc điện thoại nằm trên bàn, dù úp xuống và tắt tiếng, cũng làm giảm khả năng tư duy so với khi để nó ở phòng khác.
- Việc quá mơ hồ. "Học Sinh" là một việc không có điểm bắt đầu và không có điểm kết thúc, nên não dễ tìm việc khác dễ hơn.
- Học quá lâu không nghỉ. Sự chú ý giảm dần theo thời gian. Nghỉ ngắn đúng lúc giúp bạn lấy lại sức tập trung.
- Thiếu ngủ, đói, mệt. Không mẹo nào bù được cho một cơ thể đang kiệt sức.
9 cách tập trung khi học bài
1. Để điện thoại ra khỏi tầm mắt
Không phải úp xuống, mà là để ở phòng khác hoặc trong cặp. Nếu cần điện thoại để tra từ, bật chế độ không làm phiền và tắt thông báo của mọi ứng dụng mạng xã hội trong lúc học.
2. Viết ra một việc duy nhất cho mỗi lượt học
Thay "ôn Hóa" bằng "làm 15 câu trắc nghiệm chương Este". Việc càng cụ thể, bạn càng dễ bắt đầu và càng biết lúc nào là xong.
3. Học theo lượt ngắn với Pomodoro
Bấm giờ 25 phút, chỉ làm đúng một việc, hết giờ nghỉ 5 phút. Giới hạn rõ ràng giúp bạn dễ gạt mọi thứ sang một bên vì biết chỉ cần cố đến lúc chuông reo. Bạn có thể dùng ngay đồng hồ Pomodoro online của Flath, không cần đăng ký. Đọc thêm về phương pháp Pomodoro.
4. Bắt đầu bằng việc dễ nhất trong 2 phút
Khi rất lười, đừng ép mình học hai tiếng. Hãy tự hứa chỉ mở sách và làm một câu đầu tiên. Phần lớn sự khó chịu nằm ở lúc bắt đầu; khi đã vào việc, tiếp tục dễ hơn nhiều. Xem thêm 7 cách chống trì hoãn khi học.
5. Dọn chỗ học, chỉ để thứ cần dùng
Một góc học gọn, đủ sáng, chỉ có tài liệu của môn đang học giúp bạn ít bị kéo đi. Xem gợi ý bố trí góc học tập tại nhà.
6. Học chủ động thay vì đọc lại
Đọc đi đọc lại là kiểu học dễ khiến đầu óc trôi đi nhất, vì mắt vẫn chạy mà não không phải làm gì. Hãy gấp sách và tự hỏi "mình vừa đọc được gì?". Cách này gọi là active recall, vừa giữ bạn tỉnh vừa giúp nhớ lâu hơn.
7. Ghi lại những ý nghĩ lạc đề
Chợt nhớ phải nhắn tin cho bạn hay muốn tra một thứ gì đó? Ghi nhanh ra một tờ giấy bên cạnh rồi quay lại bài. Bạn sẽ xử lý danh sách đó trong giờ nghỉ.
8. Chọn âm thanh phù hợp
Nhạc có lời làm khó việc đọc hiểu và học thuộc. Nếu cần âm thanh, chọn nhạc không lời, lo-fi hoặc tiếng mưa. Chi tiết trong bài có nên nghe nhạc khi học.
9. Học cùng người khác
Khi có người cùng ngồi học, bạn khó bỏ dở giữa chừng hơn. Đó là lý do nhiều người ra thư viện, hoặc mở video study with me. Trên Flath, bạn có thể học cùng bạn bè trong nhóm học online và thấy giờ học của mọi người cộng vào điểm chung.
Cách tập trung khi học online
- Đóng mọi tab không liên quan, chỉ mở tài liệu và lớp học.
- Bật camera nếu lớp cho phép, nó giúp bạn tự giác hơn.
- Ghi chép tay trong lúc nghe giảng, kể cả khi giảng viên có gửi slide.
- Sau mỗi buổi, dành 5 phút viết lại 3 ý chính bạn nhớ được.
Cách tập trung nghe giảng trên lớp
- Ngồi lên các hàng đầu, nơi ít bị phân tâm hơn.
- Đọc lướt bài trước khi lên lớp để biết hôm nay học gì.
- Ghi chép theo phương pháp Cornell: ghi ý chính bên phải, tối về điền câu hỏi bên trái.
Khi nào nên tìm hỗ trợ?
Nếu bạn đã thử nhiều cách mà vẫn gần như không thể tập trung trong thời gian dài, ảnh hưởng tới việc học và cuộc sống, hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Khó tập trung kéo dài đôi khi liên quan tới giấc ngủ, căng thẳng hay các vấn đề như ADHD, và cần được đánh giá đúng.
Tập trung không phải là tài năng bẩm sinh, mà là một môi trường bạn dựng lên. Cất điện thoại, chọn một việc, bấm giờ 25 phút. Bắt đầu từ đó.
Nguồn tham khảo
- Ward, A. F., Duke, K., Gneezy, A., & Bos, M. W. (2017). Brain drain: The mere presence of one’s own smartphone reduces available cognitive capacity. Journal of the Association for Consumer Research, 2(2), 140–154. https://doi.org/10.1086/691462
- Ariga, A., & Lleras, A. (2011). Brief and rare mental “breaks” keep you focused: Deactivation and reactivation of task goals preempt vigilance decrements. Cognition, 118(3), 439–443. https://doi.org/10.1016/j.cognition.2010.12.007
- Dunlosky, J., Rawson, K. A., Marsh, E. J., Nathan, M. J., & Willingham, D. T. (2013). Improving students’ learning with effective learning techniques. Psychological Science in the Public Interest, 14(1), 4–58. https://doi.org/10.1177/1529100612453266