Chống trì hoãn khi học: 7 cách bắt đầu ngay cả khi không có hứng

"Mai mình sẽ học", "xem nốt tập phim này rồi học", "dọn bàn xong rồi học". Trì hoãn là thói quen mà gần như học sinh, sinh viên nào cũng từng gặp. Điều đáng tiếc là trì hoãn hiếm khi giúp bạn thoải mái hơn: bài vẫn còn đó, chỉ có thời gian ít đi và áp lực lớn hơn.

Vì sao chúng ta trì hoãn?

Nhiều nhà tâm lý học cho rằng trì hoãn không đơn giản là lười hay quản lý thời gian kém. Nó thường là cách chúng ta né tránh cảm xúc khó chịu gắn với việc cần làm: cảm giác bài quá khó, sợ làm không tốt, chán vì việc nhàm, hoặc không biết bắt đầu từ đâu. Lướt điện thoại mang lại cảm giác dễ chịu ngay lập tức, nên não chọn nó.

Hiểu điều này giúp bạn bớt tự trách mình, và tập trung vào việc làm cho bước bắt đầu bớt khó chịu hơn.

7 cách bắt đầu học khi không có hứng

1. Quy tắc 2 phút

Tự hứa chỉ học 2 phút thôi: mở sách, đọc đề bài đầu tiên, viết tiêu đề bài luận. Phần khó nhất là bắt đầu; khi đã bắt đầu, việc tiếp tục dễ hơn nhiều. Nếu sau 2 phút bạn vẫn muốn dừng, cứ dừng, nhưng thường thì bạn sẽ học tiếp.

2. Chia nhỏ đến mức "không thể không làm"

"Ôn môn Kinh tế vĩ mô" là một việc mơ hồ và đáng sợ. Chia nó thành: "đọc mục 3.1", "làm 3 bài tập cuối chương 3", "viết lại 5 công thức chương 3". Mỗi đầu việc nhỏ đến mức chỉ mất 15 đến 25 phút.

3. Dùng bộ đếm giờ

Bấm giờ 25 phút theo phương pháp Pomodoro. Biết trước giờ kết thúc giúp việc học trở nên có giới hạn, bớt áp lực hơn nhiều so với "học đến khi xong".

4. Loại bỏ cám dỗ trước khi bắt đầu

Đừng trông vào ý chí để cưỡng lại chiếc điện thoại ngay cạnh. Hãy để nó ở phòng khác, bật chế độ không làm phiền, đăng xuất mạng xã hội trên máy tính, hoặc dùng tiện ích chặn trang web trong giờ học. Thay đổi môi trường dễ hơn thay đổi ý chí.

5. Bắt đầu bằng việc dễ nhất

Nếu bạn sợ môn khó, hãy khởi động bằng một việc dễ trong cùng môn: xem lại ghi chép, làm một bài tập quen. Khi đã "vào guồng", chuyển sang phần khó.

6. Cam kết với người khác

Hẹn bạn cùng học vào một giờ cố định, tham gia nhóm học, hoặc chỉ đơn giản là nói với bạn bè "8 giờ tối nay mình sẽ ôn chương 4". Khi có người khác biết, bạn có thêm lý do để giữ lời. Trên Flath, bạn có thể thấy bạn bè trong nhóm đang online học cùng lúc.

7. Tự thưởng sau khi xong

Gắn việc dễ chịu vào sau việc cần làm: "học xong 2 pomodoro thì xem một tập phim". Phần thưởng phải đến sau, không phải trước.

Xử lý suy nghĩ cầu toàn

Nhiều bạn trì hoãn vì muốn làm thật hoàn hảo: chờ có đủ thời gian, đủ tài liệu, đủ tâm trạng. Hãy cho phép mình làm một bản nháp tệ. Một bài luận nháp có thể sửa, còn một trang giấy trắng thì không. Một buổi học 30 phút không hoàn hảo vẫn tốt hơn một buổi học hoàn hảo không bao giờ diễn ra.

Khi đã lỡ trì hoãn

• Đừng tự trách quá nhiều. Cảm giác tội lỗi lại là một cảm xúc khó chịu khiến bạn muốn né tránh thêm.
• Bắt đầu lại với một việc nhỏ ngay bây giờ, thay vì đợi "từ thứ Hai".
• Rút kinh nghiệm cụ thể: điều gì khiến mình trì hoãn lần này? Điện thoại, bài quá khó, hay mệt? Lần sau xử lý nguyên nhân đó trước.

Xây thói quen để bớt phụ thuộc vào hứng

Hứng học đến rồi đi. Thói quen thì ở lại. Học vào cùng một giờ, ở cùng một chỗ, bắt đầu bằng cùng một hành động (rót cốc nước, bật danh sách nhạc học tập, bấm giờ) giúp việc ngồi vào bàn trở nên tự động hơn. Giữ một chuỗi ngày học liên tục, dù chỉ 15 phút mỗi ngày, là cách tốt để xây thói quen đó.

Bạn không cần có hứng để bắt đầu. Thường thì phải bắt đầu rồi mới có hứng.